Stan zapalny dziąseł — przyczyny, objawy i leczenie

Zdrowe dziąsła powinny mieć jednolity kolor i nie krwawić podczas szczotkowania ani nitkowania. Zaczerwienienie, obrzęk, tkliwość lub pojawiająca się krew to sygnały, których nie należy ignorować. Mogą wskazywać na stan zapalny dziąseł, będący jednym z najczęstszych problemów występujących w jamie ustnej. Początkowe zapalenie dziąseł może przez długi czas nie powodować bólu. Z tego powodu wiele osób odkłada wizytę u stomatologa i zaczyna szukać odpowiedzi na pytanie, co na stan zapalny dziąseł zastosować dopiero wtedy, gdy objawy stają się dokuczliwe. W tym artykule wyjaśniamy co to za schorzenie i jak wyleczyć stan zapalny dziąseł.

Co się dzieje w Twoich ustach, gdy zaniedbasz profilaktykę?

Choroba dziąseł zaczyna się najczęściej wtedy, gdy wzdłuż ich linii gromadzi się miękka płytka bakteryjna. Bakterie obecne w płytce wywołują reakcję zapalną, której pierwszymi objawami są zaczerwienienie, obrzęk oraz krwawienie. Jeśli płytka nie jest regularnie usuwana, twardnieje i przekształca się w kamień nazębny. Kamienia nie można skutecznie usunąć samą szczoteczką, nicią ani płynem do płukania ust. Konieczne jest wtedy profesjonalne oczyszczenie zębów w gabinecie.

Pod powierzchnią dziąseł mogą dalej rozwijać się bakterie podtrzymujące stan zapalny. Jeśli proces nie zostanie zatrzymany, może dojść do zapalenia przyzębia. Mikroorganizmy i reakcja zapalna organizmu zaczynają uszkadzać tkanki otaczające zęby, w tym więzadła przyzębia i kość. W konsekwencji zęby mogą stać się ruchome, a w najbardziej zaawansowanych przypadkach może dojść do ich utraty. 

Stan zapalny dziąseł — objawy

W przypadku stanu zapalnego dziąseł objawy na początku mogą być bardzo dyskretne. Właśnie z tego powodu wielu Pacjentów ignoruje je i trafia do gabinetu dopiero w momencie, gdy problem znacznie się nasila. 

Do najczęstszych objawów należą:

• krwawienie podczas szczotkowania lub nitkowania,
• zaczerwienienie dziąseł,
• obrzęk i opuchnięcie,
• tkliwość lub pieczenie,
• nieświeży oddech,
• nieprzyjemny smak w ustach,
• cofanie się dziąseł i odsłanianie szyjek zębów,
• nadwrażliwość,
• pojawienie się przestrzeni między zębami,
• ruchomość zębów,
• ból podczas nagryzania.

Szczególnie niepokojącym objawem stanu zapalnego dziąseł jest ropa. Wydzielina ropna, silny pulsujący ból, gorączka, obrzęk twarzy albo trudności z przełykaniem mogą świadczyć o ropniu lub innym ostrym zakażeniu. Taka sytuacja wymaga pilnego kontaktu ze stomatologiem. Nie należy samodzielnie przekłuwać, wyciskać ani ogrzewać zmiany, aby nie dopuścić do zaognienia tego stanu i rozprzestrzenienia infekcji.

Stan zapalny dziąseł — jak leczyć?

Skuteczne leczenie stanu zapalnego dziąseł zależy od przyczyny i stopnia zaawansowania choroby.Nie istnieje jeden uniwersalny lek na stan zapalny dziąsła, który usunie problem u każdego Pacjenta. Płyn, żel lub pasta mogą czasowo ograniczyć część objawów, ale nie usuną kamienia nazębnego ani złogów znajdujących się pod dziąsłami.

Podstawą leczenia jest rozpoznanie źródła stanu zapalnego i mechaniczne usunięcie płytki oraz kamienia. W bardziej zaawansowanych przypadkach konieczne może być oczyszczanie powierzchni korzeni, zastosowanie preparatów miejscowych albo leczenie chirurgiczne.

Konsultacja periodontologiczna

Periodontolog to lekarz stomatolog zajmujący się diagnozowaniem, leczeniem i profilaktyką chorób dziąseł oraz tkanek podtrzymujących zęby. Podczas konsultacji lekarz ocenia między innymi:

• wygląd i kolor dziąseł,
• obecność krwawienia,
• głębokość kieszonek dziąsłowych,
• ilość płytki i kamienia nazębnego,
• stopień cofnięcia dziąseł,
• ruchomość zębów,
• stan kości widoczny na zdjęciach RTG,
• czynniki ryzyka, takie jak palenie, cukrzyca lub przyjmowane leki.

Do pomiaru kieszonek i oceny tkanek przyzębia wykorzystuje się specjalną sondę periodontologiczną. Wyniki badania pozwalają określić, czy Pacjent ma odwracalne zapalenie dziąseł, czy bardziej zaawansowane zapalenie przyzębia. Na tej podstawie w klinice Better przygotowywany jest indywidualny plan leczenia oraz harmonogram wizyt kontrolnych.

Higienizacja jamy ustnej

Nawet przy regularnym szczotkowaniu i nitkowaniu całkowite usunięcie płytki oraz kamienia nie zawsze jest możliwe. Szczególnie trudne do oczyszczenia są przestrzenie międzyzębowe, okolice stłoczonych zębów i miejsca położone pod linią dziąseł.

Profesjonalna higienizacja może obejmować:

• skaling, czyli usuwanie kamienia nazębnego,
• piaskowanie osadów,
• polerowanie powierzchni zębów,
• oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych,
• instruktaż prawidłowej higieny domowej.

Jeśli choroba obejmuje tkanki znajdujące się głębiej pod dziąsłem, potrzebne może być dokładne oczyszczenie powierzchni korzeni, określane jako skaling poddziąsłowy lub kiretaż. Procedura ta pomaga usunąć bakterie i złogi z obszarów, do których nie dociera zwykłe szczotkowanie. 

Stan zapalny dziąseł — domowe sposoby

Domowe sposoby na stan zapalny dziąseł mogą wspierać profesjonalne leczenie, ale nie powinny go zastępować. Jeśli przyczyną problemu jest kamień nazębny lub głębokie złogi poddziąsłowe, nie da się ich usunąć w domu.

W codziennej pielęgnacji warto:

• szczotkować zęby dwa razy dziennie przez około dwie minuty, używając szczoteczki z miękkim włosiem, która nie podrażnia dziąseł, 
• używać pasty z fluorem,
• delikatnie oczyszczać linię dziąseł,
• codziennie stosować nić albo szczoteczki międzyzębowe,
• czyścić język,
• ograniczyć cukier i częste podjadanie,
• nie palić papierosów,
• regularnie wymieniać szczoteczkę.

Wiele osób szuka w drogeriach czy aptekach płynu do płukania dziąseł na stan zapalny. Warto jednak pamiętać o tym, że płyn może pomóc ograniczyć płytkę i wspomagać higienę, ale nie zastępuje szczotkowania, oczyszczania przestrzeni międzyzębowych ani skalingu. Preparaty zawierające substancje antyseptyczne, na przykład chlorheksydynę, powinny być stosowane zgodnie z zaleceniem stomatologa i zwykle przez ograniczony czas. Długotrwałe używanie niektórych płynów może powodować przebarwienia, zaburzenia smaku lub zwiększone odkładanie się osadu.

Nie należy przykładać do dziąseł alkoholu, aspiryny, nierozcieńczonych olejków ani innych drażniących substancji. Takie metody mogą spowodować oparzenie błony śluzowej i pogorszyć stan tkanek.

Stan zapalny dziąseł u dziecka

Stan zapalny dziąseł u dziecka również najczęściej wiąże się z obecnością płytki bakteryjnej i niedokładnym szczotkowaniem. Może pojawić się przy zębach mlecznych i stałych, w trakcie wyrzynania zębów oraz podczas leczenia ortodontycznego.

Rodzice powinni zwrócić uwagę na:

• krwawienie podczas szczotkowania,
• zaczerwienienie i obrzęk,
• nieprzyjemny zapach z ust,
• ból podczas jedzenia,
• unikanie szczotkowania określonego miejsca,
• ropną krostkę lub pęcherzyk na dziąśle,
• gorączkę lub obrzęk twarzy.

Pojedynczy stan zapalny na dziąśle u dziecka może być związany nie tylko z zapaleniem dziąseł, ale także z infekcją zęba mlecznego albo stałego. Ropna krostka może wskazywać na przetokę, przez którą opróżnia się stan zapalny rozwijający się przy korzeniu zęba. Taka zmiana wymaga wizyty u dentysty, nawet jeśli dziecko nie odczuwa bólu. Dlatego ważne jest, aby dbać o higienę i profilaktykę u dzieci oraz nie dopuszczać do rozwoju infekcji. 

W codziennym szczotkowaniu dziecko powinno otrzymywać pomoc rodzica do czasu, aż będzie w stanie dokładnie oczyścić wszystkie powierzchnie zębów. W przypadku aparatu ortodontycznego potrzebne mogą być dodatkowe szczoteczki jednopęczkowe i międzyzębowe.

Leczenie chorób przyzębia w klinice Better w Warszawie

W klinice Better w Warszawie diagnozujemy i leczymy stany zapalne dziąseł oraz choroby przyzębia na różnych etapach zaawansowania. Pierwszym krokiem jest zawsze dokładna ocena dziąseł, poziomu higieny, ilości kamienia oraz tkanek podtrzymujących zęby. Następnie przygotowujemy indywidualny plan, który może obejmować profesjonalną higienizację, leczenie periodontologiczne, oczyszczanie powierzchni korzeni oraz regularne wizyty kontrolne. Pomagamy również dobrać szczoteczkę, pastę i akcesoria do oczyszczania przestrzeni międzyzębowych. Pokazujemy, w jaki sposób dokładnie usuwać płytkę z miejsc, które najczęściej pozostają niedoczyszczone.

Nie czekaj, aż krwawienie, obrzęk lub nieświeży oddech przerodzą się w poważniejszy problem. Umów się na konsultację w klinice Better w Warszawie. Sprawdzimy przyczynę stanu zapalnego i dobierzemy leczenie, które pomoże odzyskać zdrowie dziąseł oraz chronić zęby przed utratą.

FAQ — najczęściej zadawane pytania o stan zapalny dziąseł