Próchnica zębów to jedna z najczęściej występujących chorób przewlekłych na świecie, występująca już od momentu pojawienia się pierwszych zębów. Próchnica zaawansowana, która nie jest w porę leczona prowadzi do bólu, uszkodzenia tkanek zęba, a nawet jego utraty. Dobra wiadomość jest taka, że odpowiednia profilaktyka oraz szybkie rozpoczęcie leczenia pozwalają skutecznie zatrzymać rozwój choroby. Dowiedz się, co to jest próchnica, jak wygląda, jakie są jej objawy oraz jak wygląda nowoczesne leczenie w Better w Warszawie.
Co to jest próchnica zębów?
Próchnica to choroba twardych tkanek zęba wywoływana przez bakterie obecne w płytce nazębnej. Płytka nazębna odkłada się już kilka godzin po szczotkowaniu zębów, a jeśli nie zostaje regularnie usuwana zamienia się w kamień nazębny i sprzyja rozwojowi próchnicy, ponieważ mikroorganizmy metabolizują cukry pochodzące z pożywienia, wytwarzając kwasy prowadzące do stopniowej demineralizacji szkliwa. Z czasem uszkodzenia obejmują zębinę i miazgę, powodując coraz poważniejsze dolegliwości. Wówczas samo leczenie zachowawcze może nie być wystarczające i konieczne będzie wykonanie leczenia kanałowego czy ekstrakcji.
Na rozwój próchnicy wpływają przede wszystkim:
- niewłaściwa higiena jamy ustnej,
- częste spożywanie cukrów,
- brak regularnych wizyt kontrolnych u dentysty i higienistki,
- suchość jamy ustnej,
- indywidualna podatność zębów.
Jak szybko rozwija się próchnica zębów?
Nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie. Początek próchnicy zębów może rozwijać się przez wiele miesięcy bez żadnych objawów, ale u osób z wysokim ryzykiem choroby proces może postępować znacznie szybciej. Wpływ mają dieta, higiena, ilość śliny oraz regularność kontroli stomatologicznych. Warto również pamiętać o tym, że próchnica u dziecka rozwija się znacznie szybciej niż u dorosłego, ponieważ zęby mleczne zbudowane są inaczej. Wówczas już w ciągu kilku tygodni może ona powodować rozległy stan zapalny w obrębie jamy ustnej.
Jak wygląda próchnica? Objawy próchnicy
To, jak wygląda próchnica zębów, zależy od stopnia jej zaawansowania. Początkowo pojawiają się białe, matowe plamy świadczące o mineralizacji szkliwa. W kolejnych etapach widoczne są ciemniejsze przebarwienia, niewielkie ubytki oraz uszkodzenia tkanek zęba.
Najczęstsze objawy próchnicy to:
- nadwrażliwość na zimne, gorące lub słodkie pokarmy,
- ból podczas jedzenia,
- widoczne przebarwienia na powierzchni zębów,
- ubytki w zębach,
- nieprzyjemny zapach z ust,
- ból samoistny w zaawansowanym stadium choroby.
Zmiany mogą obejmować pojedynczy ząb lub próchnica może rozwijać się między zębami w trudno dostępnych miejscach. W przypadku zaniedbań higienizacyjnych bardzo często diagnozuje się także próchnicę przy dziąśle (próchnica przyszyjkowa).
Etapy próchnicy
Próchnica zębów rozwija się stopniowo. Dlatego jak tylko pojawią się pierwsze objawy próchnicy, warto zgłosić się na wizytę do dentysty. Im wcześniej zostanie wykryta, tym prostsze i mniej inwazyjne jest leczenie.
Próchnica początkowa
Pierwszym objawem próchnicy początkowej jest utrata minerałów i pojawienie się białych plam na szkliwie. Zjawisko to często obserwowane jest u dzieci lub osób noszących stały aparat ortodontyczny. Białe plamy na zębach są wynikiem niedostatecznej higieny jamy ustnej i diety bogatej w cukry. Na tym etapie często możliwe jest zatrzymanie procesu poprzez odpowiednią profilaktykę i profesjonalną fluoryzację.
Próchnica szkliwa
Jeśli próchnica początkowa nie zostanie w porę zatrzymana dochodzi do uszkodzenia powierzchni szkliwa. Zmiany zwykle nie powodują jeszcze bólu, jednak wymagają leczenia. W większości przypadków są to płytkie i powierzchowne ubytki, gdzie wystarczy wdrożyć leczenie zachowawcze i założyć wypełnienie kompozytowe.
Próchnica zębiny
Po przekroczeniu granicy szkliwa bakterie szybko rozprzestrzeniają się w zębinie. Wówczas pojawia się nadwrażliwość oraz pierwsze dolegliwości bólowe. W większości przypadków są one jednak tymczasowe — ząb reaguje np. na zmianę temperatury czy słodkie. Ból jednak mija samoistnie po chwili, a większość osób lekceważy go do czasu, aby będzie na tyle silny, że konieczna będzie wizyta u stomatologa.
Zaawansowana próchnica
Próchnica zaawansowana obejmuje głębokie warstwy zęba i często prowadzi do zapalenia miazgi. Pojawia się wtedy pulsujący ból zęba, zwłaszcza w nocy. W takiej sytuacji należy jak najszybciej umówić się na wizytę do specjalisty i rozpocząć leczenie kanałowe. Należy pamiętać, że środki przeciwbólowe czy przyjmowanie antybiotyku na własną rękę wyciszają ból jedynie na chwilę, jednak stan zapalny będzie obejmować kolejne tkanki.
Próchnica pod plombą
Nawet wcześniej leczony ząb może ponownie ulec zakażeniu. Próchnica pod plombą rozwija się najczęściej na skutek nieszczelności wypełnienia lub wtórnego zakażenia bakteriami. Dlatego o zęby pokryte kompozytem, bez względu na to, czy jest to bonding zębów czy pojedyncze wypełnienia, należy odpowiednio dbać. Jest to szczególnie ważne dlatego, że próchnica wtórna pod plombą bardzo często rozwija się bezobjawowo, a Pacjenci dowiadują się o niej przypadkowo w trakcie rutynowej kontroli RTG. Ważne jest więc to, aby odwiedzać stomatologa regularnie, zwłaszcza wtedy, gdy w jamie ustnej wciąż znajdują się stare plomby amalgamatowe, które dodatkowo mogą zmieniać kolor szkliwa, przez co trudniej jest ocenić, czy rozwija się tam próchnica.
Próchnica zębów — jak leczyć?
To, jak leczyć próchnicę, zależy od stopnia zaawansowania zmian.
We współczesnej stomatologii leczenie obejmuje:
- leczenie zachowawcze obejmujące odbudowę zęba materiałem kompozytowym,
- wymianę starych, nieszczelnych wypełnień,
- leczenie kanałowe w przypadku zajęcia miazgi,
- odbudowę protetyczną przy rozległych zniszczeniach,
- usunięcie zęba, jeśli próchnica jest na tyle rozległa, że nie da się wyleczyć zęba zachowawczo i odpowiednio odbudować.
Wielu Pacjentów zastanawia się również, ile kosztuje leczenie próchnicy. Cena zależy od wielkości ubytku, liczby leczonych zębów oraz zastosowanej metody. Im wcześniej rozpocznie się terapię, tym leczenie jest prostsze i zazwyczaj mniej kosztowne.
Jak wyleczyć próchnicę w domu?
W internecie można znaleźć wiele porad dotyczących tego, jak wyleczyć próchnicę bez dentysty. Niestety, gdy doszło już do powstania ubytku, nie jest to możliwe. Próby usunięcia próchnicy w domu mogą skończyć się trwałym uszkodzeniem szkliwa, co będzie skutkować bólem i koniecznością wdrożenia znacznie bardziej inwazyjnego leczenia.
Domowe sposoby mogą wspierać higienę jamy ustnej, jednak nie usuną bakterii z wnętrza zęba ani nie odbudują utraconych tkanek. Zwlekanie z wizytą może prowadzić do:
- powiększania się ubytku,
- silnego bólu,
- zapalenia miazgi,
- konieczności leczenia kanałowego,
- utraty zęba.
Jeżeli zauważysz pierwsze objawy, najlepiej jak najszybciej zgłosić się do stomatologa.
Jak zapobiec próchnicy? Skuteczna profilaktyka
Najlepszym sposobem walki z próchnicą jest zapobieganie jej rozwojowi.
Profilaktyka obejmuje:
- szczotkowanie zębów minimum dwa razy dziennie,
- codzienne stosowanie nici dentystycznej lub irygatora,
- stosowanie płukanek stomatologicznych bez alkoholu,
- czyszczenie języka,
- ograniczenie spożycia cukrów,
- regularne higienizacje,
- wizyty kontrolne co około 6 miesięcy,
- stosowanie past z fluorem.
Pacjenci często pytają również, czy próchnica zębów jest zaraźliwa. Bakterie odpowiedzialne za jej rozwój mogą być przenoszone między ludźmi, np. przez wspólne sztućce lub pocałunki. Sama choroba rozwija się jednak tylko wtedy, gdy występują sprzyjające warunki, takie jak niewłaściwa higiena czy częste spożywanie cukru.
Usuwanie próchnicy w Better w Warszawie
W Better w Warszawie stawiamy na nowoczesną diagnostykę oraz leczenie zgodne z aktualną wiedzą medyczną. Każdy plan leczenia jest indywidualnie dopasowany do potrzeb Pacjenta, dzięki czemu możliwe jest skuteczne usuwanie próchnicy przy jednoczesnym zachowaniu jak największej ilości zdrowych tkanek zęba. Regularne kontrole pozwalają wykryć początki próchnicy jeszcze przed pojawieniem się bólu, co znacząco skraca czas leczenia i zmniejsza jego zakres.
Jeżeli zauważyłeś u siebie zęby z próchnicą, odczuwasz nadwrażliwość lub ból, nie zwlekaj z wizytą. Umów konsultację w Better w Warszawie i zadbaj o zdrowy uśmiech, zanim niewielki ubytek zamieni się w poważniejszy problem wymagający bardziej rozległego leczenia.
